Większość druków komercyjnych, z którymi się stykasz, została prawdopodobnie wyprodukowana na prasie w wyniku prostego przypadkowego odkrycia. Ira W. Rubel, amerykański drukarz z Newtonville w stanie New Jersey, odkrył tę technikę przez przypadek w 1904 roku. Jego prasa drukarska przeniosła obraz dwukrotnie. Atrament omyłkowo przeniósł się z kliszy na gumowy cylinder, a następnie z gumy na papier. Okazało się to lepsze niż metoda bezpośrednia, której próbował.
Proces ten definiuje druk offsetowy, który jest kamieniem węgielnym publikacji komercyjnych. Obraz atramentowy przenoszony jest z kliszy na gumowy cylinder offsetowy (koc offsetowy), a następnie na nośnik. Guma jest kluczowym elementem. Dostosowuje się do faktury, której nie są w stanie oddać sztywne klisze. Można drukować na drewnie, tkaninie, metalu, skórze lub szorstkim papierze. Elastyczność rozwiązuje problemy, które pomijają inne metody.
Dokładność planotypowa
Druk offsetowy zaliczany jest do planotypii. Oznacza to, że obraz zlewa się z powierzchnią kliszy. Nie wystaje do góry jak w typografii i nie zagłębia się w dół jak w przypadku wklęsłodruku czy trawienia. Ta różnica ma wpływ na kontrolę jakości i dobór materiałów.
Technika ta wywodzi się z litografii. Wykorzystuje chemiczny fakt wzajemnego odpychania się oleju i wody. Tusz smarowy przylega tylko do obszarów płyty pokrytych tłuszczem. Obszary niezadrukowane zatrzymują wodę. Całkowicie odpychają atrament. Dzięki tej separacji obraz jest czysty i wyraźny.
Klisze i chemia
Nowoczesne klisze offsetowe wykonywane są najczęściej z cynku lub aluminium. Czasami stosuje się kombinację obu materiałów. Powierzchnia jest poddawana obróbce tak, aby stała się porowata. Następnie pokrywa się go materiałem światłoczułym. Pod wpływem obrazu eksponujesz kliszę. Światło utwardza powłokę na zadrukowanych obszarach. W obszarach niezadrukowanych zmywa się. Pozostaje zwilżalny metal, gotowy do odparcia atramentu.
Sam klisz jest subtelny i lekki. Dzięki temu można go szybko zmienić w trakcie druku. Płyty cyfrowe w dużej mierze zastąpiły w wielu drukarniach tradycyjną obróbkę chemiczną. Ale podstawowa zasada pozostaje ta sama. Smar zatrzymuje atrament. Woda je odpycha.
Taniec trzech cylindrów
Nowoczesna prasa offsetowa posiada trzy główne cylindry obrotowe.
- Cylec z kliszami: W tym miejscu dołączony jest metalowy klisz. Najpierw otrzymuje wilgoć.
- Walec kocowy (gumowy): Pokryty jest arkuszem gumy. Bierze atrament z kliszy.
- Cylinder dociskowy: Dociska papier do gumowego cylindra.
Kolejność działań jest precyzyjna. Rolki dostarczające wilgoć rozprowadzają wilgoć w mikropęknięciach metalowej kliszy. Po nich następują wałki atramentowe. Obszary, w których znajduje się atrament hydrofobowy. Pogrubione obszary obrazu je akceptują. Obraz atramentowy jest przenoszony na cylinder z gumowym kocem. Na koniec papier poruszający się po cylindrze dociskowym dociskany jest do gumy. Obraz jest przenoszony (offsetowany) na papier.
Ten pośredni transfer chroni stereotyp. Guma przejmuje zużycie zamiast metalu. Klisze trwają dłużej. Praca przebiega płynniej.
Dlaczego to wciąż ma znaczenie
Druk cyfrowy dominuje w małych nakładach. Offset nadal króluje w masowych pracach komercyjnych. Koszt jednostkowy znacznie spada wraz ze wzrostem ilości. Kolory są jasne. Spójność jest wysoka na milionach arkuszy.
Wszędzie widzisz rezultaty. Czasopisma. Bezpośrednia poczta. Pakiet. Książki. Proces z łatwością obsługuje różnorodne media. Gumowy cylinder kocowy dopasowuje się do nierównych powierzchni. Płaskie prasy cyfrowe radzą sobie z ciężkim kartonem lub teksturowanymi tkaninami. Offset radzi sobie z nimi bez najmniejszych trudności.
Czy to jest przestarzałe? Może. Ale to jest skuteczne. A wydajność napędza zyski w branży poligraficznej.
