Konflikt między prezydentem Donaldem Trumpem a prezesem Rezerwy Federalnej Jeromem Powellem gwałtownie się nasilił w miarę jak administracja prowadzi dochodzenia prawne i bezprecedensowe wysiłki mające na celu podważenie niezależności banku centralnego. Sednem problemu jest przechwycenie władzy w ramach chęci Trumpa do bezpośredniej kontroli nad polityką gospodarczą, z pominięciem tradycyjnych mechanizmów kontroli i równowagi. Nie chodzi tylko o stopy procentowe; chodzi o konsolidację władzy nad całym systemem finansowym.
Początki Konfrontacji
Wysiłki Trumpa mające na celu zapewnienie kontroli wykonawczej nad niezależnymi agencjami rozpoczęły się na początku jego drugiej kadencji. Anulował wydatki, zamroził fundusze i zlikwidował ponadpartyjne programy, traktując środki parlamentarne jako niepotrzebne. Rezerwa Federalna okazała się jednak wyjątkową przeszkodą. Wysiłki Trumpa, aby zmusić Rezerwę Federalną do dostosowania się do jego preferencji – obniżenia stóp procentowych w celu pobudzenia wzrostu i zmniejszenia długu federalnego – spotkały się z oporem zarówno sądów, jak i Kongresu.
Konflikt odzwierciedla głębszą zmianę we władzy prezydenta, wynikającą z „teorii jednego wykonawcy”, która głosi, że prezydent ma szeroką władzę nad wszystkimi funkcjami rządu. Chociaż Sąd Najwyższy w dużej mierze podtrzymał to rozszerzenie władzy, niemniej jednak zrobił wyjątek dla Rezerwy Federalnej, uznając jej kluczową rolę w utrzymaniu stabilności gospodarczej. Jednakże wyjątek ten znajduje się pod coraz większą presją.
Bitwy prawne i manewry polityczne
Administracja wszczęła dochodzenia w sprawie urzędników Rezerwy Federalnej, w tym gubernator Lisy Cook, w oparciu o wątpliwe zalecenia agencji o charakterze politycznym. Trump próbował nawet zwolnić Cook przed wygaśnięciem jej kadencji, co zostało zablokowane przez Sąd Najwyższy. Działania te mają na celu zastraszenie Rezerwy Federalnej do stosowania się do polityki administracji.
Oprócz bezpośredniego nacisku Trump wykorzystywał luki regulacyjne w celu wywierania wpływu. Obecnie twierdzi, że ma kontrolę nad finansowymi uprawnieniami regulacyjnymi Rezerwy Federalnej, potencjalnie umożliwiając jej manipulowanie standardami kredytowymi i rynkami finansowymi do celów politycznych. Administracja nakazała także instytucjom sponsorowanym przez rząd, takim jak Fannie Mae i Freddie Mac, uruchomienie masowych programów skupu obligacji, skutecznie symulując politykę pieniężną poza kontrolą Rezerwy Federalnej.
Dlaczego to ma znaczenie
Erozja niezależności Rezerwy Federalnej stwarza poważne ryzyko dla gospodarki USA. Zdolność Rezerwy Federalnej do ustalania stóp procentowych bez ingerencji politycznej ma kluczowe znaczenie dla utrzymania stabilności cen i zapobiegania krótkowzrocznej polityce gospodarczej. Jeśli Trumpowi uda się kontrolować politykę pieniężną, konsekwencje mogą obejmować wyższą inflację, niestabilność finansową i utratę zaufania do dolara amerykańskiego.
Szersze konsekwencje są jeszcze bardziej niepokojące. Osłabienie kontroli i równowagi w połączeniu z coraz bardziej asertywną władzą wykonawczą może prowadzić do dalszej erozji instytucji demokratycznych. Walka o Rezerwę Federalną jest papierkiem lakmusowym: jeśli Trumpowi uda się zniszczyć tę ostatnią linię obrony, żadna inna niezależna agencja nie będzie bezpieczna przed prezydencką tyranią.
„Prawdziwa bitwa nie toczy się o niezależność Rezerwy Federalnej; chodzi o równowagę sił w Ameryce. Jeśli władza wykonawcza może kontrolować politykę pieniężną, może kontrolować wszystko”.
Ostatecznie wynik tej konfrontacji zadecyduje, czy Stany Zjednoczone pozostaną systemem kontroli i równowagi, czy też ześlizgną się w stronę bardziej scentralizowanego, autorytarnego modelu rządów.
